اخبار صوفیه

sufinews — Thu, 21 Feb 2008 22:42:38 GMT

نگرشهای تاریخی و فرهنگی به تطبیق می‌انجامند نه گفتگو

دکتر پازوکی در نشست "عرفان و گفتگوی ادیان" اظهار داشت: نگرشهای تاریخی و فرهنگی ما را به دیالوگ نمی‌رسانند بلکه به مقایسه می‌رسانند. ما در دیالوگ میان ادیان با ایمان مؤمنان سر و کار داریم نه صرفاً با نهادهای اجتماعی، فرهنگی و یا عقاید کلامی.

به گزارش خبرگزاری مهر، عصر دیروز در سی و پنجمین جلسه ماهانه مؤسسه گفت و گوی ادیان نشست "عرفان و گفتگوی ادیان" با سخنرانی دکتر شهرام پازوکی، عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، برگزار شد.

دکتر پازوکی در این نشست که با حضور سید محمد علی ابطحی، رئیس مؤسسه گفت و گوی ادیان و جمعی از علاقه‌مندان برگزار شد، اظهار داشت: بدون همدلی گفتگوی حقیقی حاصل نخواهد شد.

دکتر پازوکی با ذکر پیش‌زمینه‌ای در باب اینکه بهتر بود عنوان این نشست، عرفان و گفتگوی مذاهب اسلامی بود، افزود: در هر حال پیش از ورود به بحث عرفان و گفتگوی ادیان، لازم است بدانیم گفتگو چیست؟

وی اظهار داشت: از نظر من، اساساً گفتگوی حقیقی به معنای دقیق کلمه وجود ندارد و میسر نیست، بلکه آنچه رخ می‌دهد، مقایسه و یا تطبیق میان ادیان است.

دکتر پازوکی با بیان اینکه، اصولاً گفتگو تنها از طریق عرفان میسر می‌شود، گفت: اما تا زمانی‌که معنای حقیقی گفتگو مشخص نشود، نمی‌توان گفت که چرا گفتگو فقط از طریق عرفان جلو می‌رود.

وی، دو واژه همدلی و همزبانی برگرفته از مثنوی مولوی را از واژه‌های مرتبط با گفتگو خواند و افزود: اما در این تعبیر هم شاید همزبانی واژه‌ای نزدیکتر به گفتگو باشد.

دکتر پازوکی، افلاطون را معلم حقیقی گفتگو عنوان کرد و افزود: با این حال تعبیر دیگر مولانا که همدلی است در زبان یونانی معنی ندارد. وی با این مقدمه، گفتگو را مقام فلاسفه و همدلی را مقام عرفا ذکر کرد.

دکتر پازوکی با طرح این سؤال که «گفتگو چیست و چه سیری دارد؟»، افزود: گفتگوی حقیقی در ادیان وقتی میسر می‌شود که ما در ابتدا دریابیم که اصولاً ادیان هر یک در ماهیت و حقیقت خودشان درباره چه چیزی دارند سخن می‌گویند.

عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران گفت: البته گفتگو به معنای دقیق لفظ نباید حتماً با یک طرف مقابل در خارج صورت گیرد، بلکه باید در خود آدم رخ دهد که از منظر افلاطون، گفتگو با خویشتن، ذات تفکر است و کسی می‌تواند با خودش گفتگو کند که در مسیر یافتن و شناختن خویش مسیری را طی کرده باشد.

وی با بیان اینکه «همه ادیان مدعی هستند که یکی از مقاصد عالی‌شان همین شناخت خویشتن است» افزود: اما واژه خودشناسی آنقدر به صورت شعار و وعظ به کار رفته که انگار خیلی ساده است درحالی‌که بر مبنای آنچه در عرفان آمده است، حقیقتا خودشناسی ممکن نیست مگر با رسیدن به نهایت سلوک الی الله.

سخنران سی و پنجمین نشست ماهانه مؤسسه گفتگوی ادیان گفت: اگر به تاریخ اسلام نگاه کنیم می‌بینیم که تنها عارفان هستند که بحث گفتگوی ادیان را مطرح کرده‌اند، زیرا فقط آنان خودشناسی را شرط اصلی دین‌شناسی می‌دانند.

وی اظهار داشت: اما در مقام گفتگو، باید انسان در وهله اول قایل به گوش فرا دادن باشد و این مسئله‌ای است که در ادیان ابراهیمی هم به آن تأکید فراوان شده است.

دکتر پازوکی افزود: خطاب الهی در دین به بشر است و کسی که واقعاً اهل خواندن کتب مقدس باشد و آن را در حد مجموعه‌ای از احکام نداند، متوجه می‌شود که مخاطب قرار گرفته است و مخاطب قرار گرفتن در مقابل دین به این معناست که فرد متوجه می‌شود که از جانب یک ساحت قدسی و یک حقیقت مقدس مورد خطاب واقع شده است.

وی، گوش فرا دادن و مخاطب واقع شدن را یکی از اجزای اصلی گفتگو عنوان کرد و به لزوم داشتن زبان و توجه به معنای حفیفی زبان داشتن برای گفتگو اشاره کرد.

دکتر پازوکی با اشاره به نگاه Objective در علوم، این مسئله را عامل ایجاد فاصله میان پژوهشگر و موضوع مورد مطالعه عنوان کرد و افزود: این نوع نگاه به دین تنها می‌تواند تاریخ ادیان را بررسی کند اما نمی‌تواند ارتباطات معنوی را بیان کند.

وی گفت: نگرشهای تاریخی و فرهنگی ما را به دیالوگ نمی‌رسانند بلکه به مقایسه می‌رسانند. ما در دیالوگ میان ادیان با ایمان مؤمنان سر و کار داریم نه صرفاً با نهادهای اجتماعی، فرهنگی و یا عقاید کلامی و نمی‌توان به ادیان همچون آبژه‌های علمی نگریست.

دکتر پازوکی با اشاره به اینکه عاشق در مقام عشق هیچگاه به دنبال کسب اطلاعات علمی دباره معشوق نیست، چون او را آبژه تحقیق علمی خود نمی‌داند، افزود: در عرفان اسلامی، ایمان؛ عشق و معشوق؛ خداست.

وی اظهار داشت: عشق فاصله میان عبد و رب را برمی‌دارد و در واقع تنها عاملی که می‌تواند مانع نگاه Objective شود، تعلق یافتن به حقیقت وجودی خود دین است و از این طریق است که حقیقت ادیان به زبان می‌آید.

دکتر پازوکی، همنوایی را رکن اصلی ادیان عنوان کرد و یکی از موانع همنوایی ادیان با یکدیگر را نگرش مبتنی بر اصالت تاریخی خواند و گفت: از منظر عارفان در گفتگوی ادیان زمان و مکان بندها و محدودیتهایی هستند که باید به ورای آنها رفت. چنین چیزی از منظر آکادمیک دینی میسر نمی‌شود و تنها در عرفان است که این مسئله رخ می‌دهد.

دکتر پازوکی، کتاب «فصوص الحکم» ابن عربی، گفتگوی اسلام با عارفان هندو، دارالشکوه و مثنوی مولوی را نمونه کامل سه کتابی عنوان کرد که در آنها گفتگوی میان ادیان به طور کامل برقرار شده است.

وی اظهار داشت: ادیان به طور کلی سخن از حقیقت متعالی می‌گویند و مخاطب ادیان پیش از هر چیز دلهای انسانهاست که بدون همدلی، گفتگوی حقیقی حاصل نخواهد شد

sufinews — Thu, 21 Feb 2008 11:48:52 GMT

شهرام پازوكی: عرفان يگانه راه گفت‌وگوی اسلام با ديگر اديان است

گروه انديشه: ‌پازوكی معتقد است تنها راه تقريب مذاهب اسلامی (اگر مباحث سياسی آن را كنار بگذاريم)، تصوف و عرفان اسلامی است و در طول تاريخ، گفت‌وگوی (به معنای واقعی كلمه) اسلام با ديگر اديان، هيچ‌گاه جز از طريق عرفان صورت نگرفته است.

دكتر شهرام پازوكی - عضو هيئت علمی مؤسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ايران

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، دكتر «شهرام پازوكی»، عضو هيئت علمی مؤسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ايران، عصر روز گذشته 30 بهمن‌ماه سال‌جاری در سخنرانی خود با عنوان «عرفان و گفت‌وگوی اديان» ضمن بيان مطلب فوق گفت: در چند سال گذشته به طرق مختلف به اقتضای زمان وارد اين بحث شده‌ام. دوست داشتم اسم اين نشست را «عرفان و مذاهب اسلامی» می‌گذاشتم، به جهت وضعيت فكری‌ای كه به‌خصوص در درون اسلام پيش آمده و آن تعارضی كه گمان می‌رفت كه تفكر سلفی و قشری گذشته غلبه و اقتدار پيدا كند و مظاهر و مشخصاتش در حال ظهور است.

وی افزود: اين تفكر سلفی بيش از همه متوجه عالم شيعه و هر نوع تفكر حكمی و عرفانی خواهد شد. جا داشت كه به جای عرفان و گفت‌و‌گوی اديان، گفت‌وگوی اديان و مذاهب اسلامی را مطرح می‌كردم.

اين محقق عرفان اسلامی تنها راه تقريب مذاهب اسلامی را «عرفان اسلامی» دانست و اذعان كرد: ترديدی ندارم كه تنها راه تقريب مذهب اسلامی ـ اگر مباحث سياسی‌اش را كنار بگذاريم ـ تصوف و عرفان اسلامی است و يكی از دلايل اصلی‌ام اين است كه اساسا بيش از 90 درصد مسلمانان (اصل‌شان، نه مسلمانان بعدی) به واسط تصوف مسلمان شدند و به همين دليل هم می‌بينيم كه مسلمانان در كشورهای غير حوزه عربستان مثل آفريقا، اروپای‌شرقی و خاور ‌دور و ... اسلامشان، اسلام عرفانی است.

عضو هيئت علمی مؤسسه گفت‌وگو‌ی اديان در ادامه سخنانش اظهار كرد: اكنون برای ما ايرا‌نی‌ها دو مسأله مهم و حايز اهميت وجود دارد؛ نخست موضوع اسلام در جهان و دومی تشيع در ميان مذاهب ديگر است. بيم آن می‌رود كه تشيع به معنايی كه الان عليه آن صحبت می‌شود، تخريب‌هايی عليه آن صورت گيرد و مسأله اساسی و ضرر اساسی اين خواهد بود كه با آغاز اين تخريب، بعد معنوی اسلام و بعد حكمی و عقلانيت آن‌را هم مخدوش سازد.

پازوكی ادامه داد: در مورد بحث اسلام و اديان ديگر كه بعد از حادثه 11 سپتامبر حادتر شده است، جا دارد كه وضعيت اسلام را در بيان اديان ديگر؛ (اگر می‌خواهد در مقام گفت‌وگو برآيد) روشن شود؛ يعنی بايد بدانيم كه موضع اسلام چيست؟ از نظر بنده نوع ديگری از گفت‌وگو وجود ندارد.

وی تأكيد كرد: مباحث مختلف مانند تطبيق و بررسی عقايد فقه اسلام با فقه يهود و يا كلام اسلام با كلام مسيحيت و ... اگرچه درست و لازم است؛ اما اين‌ها گفت‌وگو نيست. گفت‌وگو معنای دقيقی دارد كه ما از آن غافل هستيم. گفت‌وگو مبانی متافيزيكی و عرفانی دارد و فقط با اين مبانی می‌توان به معنای حقيقی لفظ گفت‌وگو كرد، يعنی گفت‌و‌گوی فقهی يا كلامی اسلام با اديان ديگر اساسا ميسر نيست، تطبيق‌ و مقايسه‌اش ميسر است.

وی درك واقعی معنای گفت‌وگو را شرط لازمه گفت‌وگو دانست و اظهار كرد: در طول تاريخ گفت‌وگوی اسلام با ديگر اديان به معنای دقيق كلمه هيچ‌گاه جز از طريق عرفانی صورت نگرفته است.

وی در بيان سير تاريخی واژه «ديالوگ» خاطر نشان كرد: «ديالوگ»، اساسا يك واژه يونانی است و ريشه در انديشه‌های افلاطون دارد. در يونان باستان، افلاطون معلم واقعی گفت‌وگوست. اگر بگويم كه گفت‌وگو مقام فلسفه و فيلسوفانی بوده است، پس هم‌دلی مقام عرفا بوده و آن‌ها هستند كه صحبت همدلی می‌كنند (البته همدلی واژه مختص اسلام نيست و در عرفان‌های ديگر نيز وجود دارد)

دكتر شهرام پازوكی

مولانا در شاه‌كار عرفانی خود شرح می‌دهد كه در ورای هم‌زبانی، آن‌چه وی هم‌دلی می‌نامد وجود دارد. هم‌دلی، يعنی اتحاد قلوب كه به نظر او دل نيز زبانی دارد، غير از زبان دهان

وی افزود: در كتاب «مثنوی» دو واژه هم‌دلی و هم‌زبانی داريم كه هم‌زبانی می‌تواند واژه مناسبی برای ديالوگ باشد. همدلی مولانا، تفكر يونانی نبوده و بنابراين معادلی در ادبيات عرفانی غرب ندارد و من در عرفانی مسيحی نتوانستم معادلی برای آن بيابم.

دكتر پازوكی در ادامه سخنانش شرط اصلی گفت‌وگوی حقيقی در اديان را توجه به حقيقت اديان دانست و اظهار كرد: گفت‌وگوی حقيقی در اديان وقتی ميسر می‌شود كه در ابتدا دريابيم كه اديان هريك در ماهيت حقيقت خود راجع به چه چيزی سخن می‌گويند و اگر ما نتوانيم مثل پديدارشناسان اهل فلسفه سرآغاز اديان را بيابيم، واقعا نمی‌توانيم در مسير گفت‌و‌گو قدم بگذاريم.

وی يكی از حالت‌های گفت‌وگو را گفت‌و‌گو با خود دانست و اذعان كرد: گفت‌وگو به معنای دقيق لفظ نبايد به معنای طرف ديگر در خارج باشد و گفت‌و‌گو در خود آدم نيز رخ می‌دهد و اساسا گفت‌وگو در ابتدا در خود آدم رخ می‌دهد. افلاطون به اين معنا از گفت‌وگو در رساله خود اشاره می‌كند. از نظر افلاطون گفت‌وگو با خويشتن، ذات تفكر است، يكی از اصول گفت‌وگوی اصيل اين است كه كسی می‌تواند گفت‌وگوی اصيل داشته باشد كه خود او در مسير يافتن و پيدا كردن خويش راهی را طی كرده باشد، البته همه اديان معتقدند كه يكی از مقاصد عاليه‌شان اين است.

وی خودشناسی در عرفان را نهايت سلوك الی‌الله دانست و گفت: خود‌شناسی كار ساده‌ای نيست و چون امروزه معنای اين اصطلاحات عوض شده است، تصور می‌شود كه معنای ساده و همه‌فهمی دارد. تفكر درباره هدف خلقت، هدف آفريش، به كجا می‌روم؟، به كجا آمد‌ه‌ام؟ و .. از لزومات خود‌شناسی است. با اين مقدمات اگر به تاريخ اسلام نگاه كنيم، می‌بينيم كه تنها عرفا بودند كه بحث گفت‌وگوی اديان را طرح كردند؛ زيرا آن‌ها خودشناسی را شرط اصلی دين‌شناسی می‌دانند.

وی يكی از اجزای مهم گفت‌وگو را گوش‌دادن دانست و اذعان كرد: يكی از اجزای اصلی گفت‌وگو، گوش‌كردن است، پس بايد گوش‌كردن و مخاطب‌‌شدن را آموخت. در اين گوش‌كردن دانايی حقيقی در فهم دين پيدا می‌شود. «هراكليتوس» فيلسوف يونانی در اين باره می‌گويد: «دانايی گوش دادن نه به من كه به «لوگوس» است و هم‌‌نوا شدن به او كه همه چيز يكی است.» (لوگوس در انجيل يوحنا، به «كلمه» تعبير شده است).

اين محقق و استاد دانشگاه در ادامه سخنانش گفت: هراكليتوس در بيان ديگری می‌گويد: كسی می‌تواند زبان داشته باشد كه به لوگوس گوش دهد و كسانی كه اين كار را نكنند، نه گوش دادن بلد هستند و نه سخن گفتن. در عالم اسلام، پرسش از زبان فقط در عرفان مطرح شده است، البته بحث دلالت الفاظ در منطق و علم اصول را داريم و اين‌كه حقيقت زبان چيست؟، فقط در قلمرو عرفان مطرح شده است. در قرآن ‌كريم هم از انسان‌هايی سخن به ميان آمده است كه با وجود اين‌كه گوش و زبان ظاهری دارند، گوش و زبان واقعی ندارند و روی به حقيقت نمی‌آورند.

وی تأكيد كرد: اگر ما نفهميم كه گفت‌وگو حقيقتا چيست؟، نمی‌توانيم بفهميم كه گفت‌وگوی اديان در اسلام و عرفان چگونه رخ داه است. بحث ما تاكنون يك بحث مبنايی و مقدمه‌ای برای گفت‌وگوی اديان است.

عضو هيئت علمی مؤسسه پژوهشی حكمت و فلسفه ايران گفت: اصل در عرفان سخن گفتن نيست، بلكه سكوت است. ولی كسی‌كه در عرفان گوشش باز می‌شود گاهی اوقات زبانش هم باز می‌شود. پی بردن به ناگفته‌ها و درك تعاليم فراموش‌شده يك دين در گفت‌وگو با يك دين بسيار مهم است و از فوائد اين امر آن است كه بر غنای ادراك معنوی ما از دين و ابعاد مختلف آن می‌افزايد.

وی لازمه اين كار را اجتناب از نوع نگاهی كه بر حسب الهيات جديد پروتستان مسيحی كه به اصطلاح آن‌را نگاه «ابژه‌ساز» می‌گويند دانست و گفت: نگاه ابژه‌ساز، موضوع را بدون تعلق به شخص می‌بيند و اين بسيار مخرب است. با اين نگاه نمی‌توان به ديالوگ رسيد و فقط می‌توان مطالعات تطبيقی داشت. معنای و مفاهيم دينی مانند مفاهيم علمی نيستند كه به حقيقت وجودی ما بی‌ارتباط باشند. آن‌ها با روح و جان مؤمنان ارتباط دارند.

دكتر شهرام پازوكی

مباحث مختلف مانند تطبيق و بررسی عقايد فقه اسلام با فقه يهود و يا كلام اسلام با كلام مسيحيت و ... اگرچه درست و لازم است؛ اما اين‌ها گفت‌وگو نيست. گفت‌وگو معنای دقيقی دارد كه ما از آن غافل هستيم

وی تحقيقات تاريخی را ناكافی برای رسيدن به حقيقت دين دانست و اظهار كرد: تحقيقات تاريخی، نمی‌تواند ما را به حقيقت دينی راه بيرد؛ اما از نظر عارفان در گفت‌و‌گو، زمان و مكان بندها و محدوديت‌هايی هستند كه بايد به ورای آن‌ها رفت. در اين شرايط فراتاريخی «ابن عربی»، با يك عارف چينی مثل «لائوتسه»، در بعد زمانی با اختلاف 1800 سال و اختلاف مكانی گفت‌وگو داشته باشند، ايزوتسو اين كتاب را ترجمه كرد و دقيقا اين گفت‌وگو را نشان و انجام داده و آدمی را به حيرت وا‌می‌دارد.

وی افزود: كتاب «فصوص‌الحكم» اثر ابن عربی نمونه كامل يك گفت‌و‌گوی دينی است ولی شما به هيچ‌وجه صحبت‌هايی را كه الآن با عنوان گفت‌وگو و مطابقه می‌بينيد، در آن نمی‌بينيد. ابن عربی براساس حقيقت معنوی نبی آن دين اين گفت‌وگو را انجام داده و نگاه او به اين انبيا نگاهی كاملا او را تاريخی و با هم‌نوايی بوده است. نگاه او به مسيحيت از منظر حقيقت معنوی مسيح بود، نه از منظر مبانی فقهی، كلامی و ... مسيحيت.

وی در پايان سخنانش «دارالشكوه» (انديشمند مسلمان قرن 11 هندوستان) و مولانا را از ادامه‌دهندگان راه ابن عربی و مناديان گفت‌وگوی اديان دانست و اظهار كرد: مولانا در شاه‌كار عرفانی خود شرح می‌دهد كه در ورای هم‌زبانی، آن‌چه وی هم‌دلی می‌نامد وجود دارد. هم‌دلی، يعنی اتحاد قلوب كه به نظر او دل نيز زبانی دارد، غير از زبان دهان.

نشست‌ «عرفان و گفت‌وگوی اديان» روز گذشته 30 بهمن‌ماه سال جاری از ساعت 30: 16 تا 18 با سخنرانی دكتر «شهرام پازوكی» و با حضور جمعی از اساتيد، محققان، دانشجويان و علاقه‌مندان در مؤسسه گفت‌و‌گوی اديان برگزار شد

sufinews — Wed, 20 Feb 2008 16:11:18 GMT

واپسین بخش آفتاب عشق: مولوی در دنیای مدرن

بی بی سی

مولوی شخصیتی چند بعدی و چند وجهه دارد. در میان مشاهیر ادب فارسی دری کمتر کسی را می توان سراغ کرد که به اندازه او مورد توجه و عنایت قرار گرفته باشد.

او همچنان که شاعری بزرگ است؛ عارفی برجسته به شمار می رود و به همان اندازه اندیشمندی سرشار از نبوغ شناخته می شود.

اصل اساسی که در تفکر مولوی وجود دارد و دیگران را این گونه شیفته اندیشه های او کرده، تعبیری است که مولوی از عشق ارائه می کند- عشقی فرا زمینی و فرا زمانی و در عین حال هم زمینی و هم زمانی.

قصه عشق

سهیلا صلاحی مقدم، استاد دانشگاه الزهرا، به این وجه اندیشه مولوی به عنوان یک اصل اساسی نگاه می کند.

او می گوید:" تمام مثنوی و غزلیات مولوی قصه عشق است- قصه عشقی در عین مهربانی و عطوفت و در عین حال همراه با اعتقادات به معنی واقعی آن."

تعریف مجدد انسان به نظر اسماعیل اکبر، نویسنده افغان، از دیگر مسائل مطرح در اندیشه مولانا است.

او می گوید: "پیام اصلی مولانا تعریف جدید انسان، تکمیل انسان و یک بعدی ندیدن انسان است."

ولی انسان امروز، انسان قرن بیست و یک، در اندیشه های مولوی به دنبال چه چیزی است که این گونه او را در کشورهای غربی به شاعر و متفکری محبوب تبدیل کرده است؟

sufinews — Thu, 14 Feb 2008 10:01:18 GMT

مظاهري‌سيف: اين ادعا كه الهام از نفس پيامبر مي‌آيد متأثر از بوديسم است

خبرگزاري فارس: پژوهشگر پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي درباره اين ادعا كه الهام از نفس پيامبر مي‌آيد و نفس هر فردي الهي است، گفت: اين ادعا همانندي چشم‌گيري با ايده‌هاي بوديستي و نئوبوديستي دارد

حميدرضا مظاهري سيف- پژوهشگر پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي- در گفت‌وگو با خبرنگار آيين و انديشه خبرگزاري فارس، درباره اين‌كه آيا در اظهارات عبدالكريم سروش درباره قرآن و كيفيت وحي، نكته جديدي ديده مي‌شود يا خير، اظهار داشت: چند سالي است كه جناب آقاي دكتر سروش مطالبي را تكرار مي‌كنند،‌ كه چندان مفهوم نيست و به نظر نمي‌رسد كه پيش از ايشان كسي اين سخنان را درباره اسلام گفته باشد

sufinews — Thu, 14 Feb 2008 09:59:04 GMT

يثربي: ادعاي بشري بودن قرآن در تاريخ اسلام بي‌سابقه است

خبرگزاري فارس:استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبايي در واكنش به اين ادعا كه قرآن كلام پيامبر(ص) است، و در سده‌هاي مياني اسلام چنين نكته‌اي طرح شده است گفت: در دوران گذشته كسي چنين ديدگاهي نداشته است

سيديحيي يثربي در گفت‌وگو با خبرنگار آيين و انديشه خبرگزاري فارس، درباره اين‌كه آيا كتاب‌هاي آسماني را مي‌توان انشاء پيامبران دانست، اظهار داشت: كتاب‌هاي آسماني موجود، كلاً بر دو قسم كاملاً متفاوت‌اند: يك قسمت از آنها كه شامل تورات و انجيل‌هاست (كتب عهد عتيق و عهد جديد)، كه انشاء پيامبران نيستند، بلكه گزارش ديگران درباره پيامبران و سرگذشت و اظهارات آنانند

sufinews — Thu, 14 Feb 2008 09:55:49 GMT

پاسخ «بهاءالدين خرمشاهي» به قرآن‌ستيزان

خبرگزاري فارس: در پي انتشار ادعاهايي درباره بشري بودن قرآن كريم، بهاءالدين خرمشاهي، قرآن‌پژوه و مترجم قرآن، يادداشتي را اختصاصاً براي خبرگزاري فارس ارسال كرد، كه خود عنوان اين يادداشت را پاسخ‌هايي به قرآن‌ستيزان» نهاده است.

به گزارش خبرنگار آئين و انديشه فارس خرمشاهي در اين يادداشت مراد خود را از قرآن ستيزان «تجدد‌گرايان غرب‌گراي تأويل‌كننده قرآن» معرفي كرده و مي‌گويد: اينان چون از حد تأويل مجاز فراتر رفته و حقانيت و وحيانيت قرآن كريم و به همراه آن صحت نبوت پيامبر اسلام (ص) را زير سوال برده، بلكه تا حد انكار اين دو عقيده ضروري اسلامي پيش رفته‌اند، ناگزير تعبير و نامي مناسب‌تر از «قرآن‌ستيزان» براي آنان در فرصت كوتاه و مجال اندك‌ حاضر نداريم

sufinews — Mon, 11 Feb 2008 11:45:36 GMT

«عنكبوتان دنيادار» در كمين شما هستند





جام جم آنلاين: «مواظب باشيد در دام عنكبوت‌هاي دنيادار دكان‌دار نيافتيد. اين روزها دكان‌دارهايي به اسم معنويت ادعا مي‌كنند امام(عج) را ديده‌اند كه هيچ واقعيت ندارد. حواستان باشد كه اسير آنها نشويد.» اين جملات را رهبر معظم انقلاب اسلامي ارديبهشت امسال در جمع دانشجويان بسيجي بيان فرمودند. تلاش‌ دستگاه‌هاي مختلف براي شناسايي و دستگيري افراد و گروه‌هايي كه با سوءاستفاده از احساسات مذهبي مردم، ادعاي خدايي، پيامبري، مهدويت، ملاقات با امام زمان(عج)، داشتن علم غيب، انرژي‌هاي مافوق انساني، شفابخشي، چشم برزخي و از اين دست موارد مي‌كنند، به ويژه در سال‌هاي اخير هميشه استمرار داشته است؛ با اين حال به نظر مي‌رسد ، در زمينه هماهنگي دستگاه‌هاي مختلف و رفع كمبودهاي قانوني در اين زمينه، نياز به تلاش‌هاي بيش‌تري احساس مي‌شود. نمونه‌هايي از ادعاهاي مدعيان دروغين مدعيان دروغين هر كدام ادعاهايي را مطرح و مي‌كنند به اين حقه ديگران را فريب مي‌دهند و به جذب مريد مي‌پردازند ؛ ادعاهايي چون: ديدن و يا ارتباط با ائمه اطهار(ع)، ارتباط با عوالم غيب و ملكوت، داشتن رسالت و مأموريت، مهدويت و تعيين تاريخ ظهور، پيامبري و نبوت، دانستن شعور كيهاني، علوم باطني و داشتن انرژي‌هاي عوالم هستي، طالع‌بيني و ستاره‌شناسي، رفع حاجات و مشكلات ديگران با دادن طلسم ، داشتن موكل، همزاد و جن، داشتن عقل كل، علم لدني و نفس گرم، خواندن درون ديگران از طريق رؤيابيني ، طالع‌بيني و فال، تأثير داشتن اذكار و اورادي (غير مأثوره) كه با روش‌هاي مخصوص به ديگران مي‌دهند ، پيش‌گويي ، آينده‌نگري و اتفاق افتادن حوادث طبيعي (زلزله ، طوفان "سونامي" و...) ، شفا دادن از طريق گفتار ، لمس كردن و انرژي درماني، ادعاي داشتن مقامات آسماني ، باخبر بودن از ذخاير زير زميني (طلا ، زيرخاكي و...) ، داشتن روش‌هاي تربيتي و اخلاقي و هنرهاي زيستن، آشنايي با خواص مواد و اشيا (سنگ‌ها، گل و گياه و. ..) و داشتن خواص حروف و اعداد و علوم غريبه. قابل توجه است كه اغلب افرادي كه فريفته اين مدعيان مي‌شوند ، زنان و دختران جوان هستند و اكثر مردان مدعي نيز به فساد اخلاقي آلوده‌اند. زنان مدعي بعضي از مدعيان دروغين را زنان تشكيل مي‌دهد. مثلا فردي به نام "ف.آ" كه براي سخنراني‌هاي مذهبي به منازل مختلف تهران دعوت مي‌شد، ادعا كرده بود كه نعوذ بالله "امام زمان(عج)" راننده شخصي‌اش است و هر كسي كه مي‌خواهد حوائجش برآورده شود مي‌تواند به او مراجعه كند و مبلغي را به او بدهد. جالب توجه است كه اين فرد توانسته بود زنان بسياري را فريب دهد و مريداني گرد خود جمع كند. اين مريدان به نام اين مدعي كتاب‌هايي را درباره امام زمان(عج) منتشر كرده بودند. يا فردي با اضافه كردن رقص سماع به نماز، "نماز امام زمان" را ابداع كرده و مدعي شده بود تكيه كلام امام را مي‌داند. زني نيز كه در يك روستا زندگي مي‌كرد مدعي شده بود كه روي يك گاو و يك گوساله‌اش كلمات "الله" و "محمد" حك شده است و اين گاو گوساله مقدس هستند. مردم آن روستا و روستاهاي اطراف با تجمع در مقابل خانه اين زن، خواهان روا شدن حاجات خود از سوي اين گاو و گوساله بودند. همچنين "م.و" كه از هلند به ايران آمده بود، مدعي شده بود كه پيغمبر فرقه اسماعيليه است. او احكام حرام را حلال و تمامي احكام حلال را حرام اعلام كرده بود. بعضي از زنان با روش‌هاي ابداعي «دعا درماني» و «انرژي اذكار» از مردم اخاذي مي‌كنند. مثلا «م.ل» با برگزاري دوره‌هاي شش جلسه‌اي انرژي اذكار از هر مريد خود 150 هزار تومان دريافت مي‌كرد. البته بعضي از ارقامي كه مدعيان اخاذي مي‌كنند آن‌قدر بالا است، كه اين مبلغ زياد به چشم نمي‌آيد. مثلا زني براي گذراندن يك شب در كنار «ا.ر»، مردي كه ادعاهاي دروغيني را مطرح كرده بود، 300 ميليون تومان به وي پرداخت كرده بود، تا روح الهي در او دميده شود! همچنين زني با نام «ف.ر» از طريق روش «انرژي اشياء» به فريفتن افراد مي‌پرداخته است. وي علاوه بر توهين به مقدسات ديني در سخنراني‌هاي خود، مريدانش را به خواندن فارسي نماز و قرآن سفارش مي‌كرد. زني نيز به نام «ب.د» مدعي شده بود كه يار ششم امام زمان است. اين زن به شيوه‌هاي مختلف به اخاذي از مردم مي‌پرداخته است. براي نمونه يك خانم پزشك جوان فريفته اين زن مدعي شده بود و 77 ميليون تومان در اين راه باخته بود. اين فرد تحصيل‌كرده ولي فريب‌خورده، در اظهارات خود به مراجع مسئول گفته بود كه براي فراهم كردن اين مبلغ 10 ميليون تومان وام گرفته بود! مدعيان پيامبري بعضي از «عنكبوتان دنيادار» مدعي پيامبري هستند. اين افراد كه قريب به اتفاق بي‌سوادند با دست بردن در دين اسلام، مدعي‌اند كه بشارت‌دهنده دين تازه‌اي هستند. مثلا «عباس.ن» كه اصالتا عراقي است در غرب كشور كعبه‌اي بنا نهاده و مريدان خود را به آن فرا خوانده بود. وي اعتقاد داشت كه نبايد «مرگ بر اسراييل» را بر زبان جاري كرد. زيرا بني‌اسراييل پدران ما هستند و مگر مي‌شود به پدران‌مان فحش داد. اين اعتقاد وي، گمانه‌زني‌ها را در ارتباط با اين‌كه بعضي از جريانات منحرف از لابي‌هاي صهيونيستي سرچشمه مي‌گيرند، قوت مي‌دهد. بعضي از اين پيامبران دروغين، وضو و نماز جديدي را ابداع كرده‌اند. مثلا سوره توحيد را در نماز بدون «قل» مي‌خوانند و اين‌گونه توجيه مي‌كنند كه در نماز خطاب ما خداوند است و نبايد به خداوند دستور داد! اين پيامبران نيز از اتهام اخاذي مبرا نيستند. به عنوان نمونه يكي از اين مدعيان متهم به يك فقره 800 ميليوني كلاه‌برداري است. مدعيان تحصيل‌كرده‌ بخش ديگري از مدعيان دروغين، كساني هستند كه از تحصيلات عالي برخودارند و بعضا مدتي را نيز در حوزه‌هاي علميه گذرانده‌اند و لباس روحانيت بر تن داشته‌اند. اين افراد با بحث‌ و گفت‌وگوهاي طولاني با اشخاص به فريفتن و جذب آنان مي‌پردازند و اغلب مريدان اين افراد مدعي را تحصيل‌كرده‌ها تشكيل مي‌دهند. بعضي از اين مدعيان ميان شيعه و سني اختلاف مي‌افكنند و مريدان خود را به ازدواج‌هاي تشكيلاتي ترغيب مي‌كنند. انرژي‌درماني مدعيان انرژي‌درماني خيل عظيمي از درماندگان و به ويژه بيماران را به خود جلب مي‌كنند. بعضي از اين مدعيان با هيپنوتيزم افراد، نيات شوم خود را عملي مي‌كنند. به گونه‌اي كه فريب‌خوردگي مريدان را به جايي مي‌رسانند كه آنان را «خدا» مي‌خوانند. اين مدعيان نيز اخاذي مالي، يكي از مهم‌ترين هدف‌هايشان است. براي نمونه دارايي «ا.ر» ، يكي از مدعيان انرژي‌درماني ، طبق آخرين تحقيقات 4 ميليارد تومان است. البته مراجع تقليد درباره انرژي درماني نظراتي دارند و آن را اگر موجب سوءاستفاده از مقدسات ديني مي‌شود حرام دانسته‌اند. روش‌هاي اعمال نفوذ مدعيان دروغين به نظر مي‌رسد هر كدام از مدعيان با روش‌هايي خاص براي پيشرد اهداف خود تلاش كرده‌ و مي‌كنند. نشان كردن و جذب افراد ساده‌دل و زودباور، گفتن دروغ‌هاي بزرگ براي جذب تك‌تك مريدان به طور جداگانه، اخاذي پنهان از مريدان، پنهان‌كاري در روابط خود با مريدان، صدور فتوي و دستورات فقهي براي مريدان بدون ارجاع دادن ايشان به مراجع عظام تقليد و وادار كردن مريدان به انجام روش‌هاي خرافي و غير اخلاقي، از جمله اين روش‌ها است. همچنين بعضي از اين مدعيان دروغين از روش‌هاي تعبير خواب‌هاي مريدان به نحو غير اصولي، تفسير به رأي و تأويل آيات و احاديث براي مريدان، تكفير اشخاصي كه با عقايد آنها مخالفت مي‌كنند، ارائه جزوات حاوي دستور‌العمل‌هاي خاص و اختلاف‌افكن، مسافرت به صورت اردويي براي تحت تأثير قرار دادن مريدان و براي انتخاب زوج معرفتي، تعيين وظيفه و دادن مأموريت به مريدان، نفوذ دادن مريدان و جمع‌آوري اخبار و اطلاعات از مراكز مورد نظر، نامه‌نگاري به برخي مراكز موجه براي اثبات حقانيت خود، تلاش براي جدا كردن همسران و متلاشي كردن بنيان خانواده‌ها و دستور طلاق و يا ازدواج‌هاي تشكيلاتي، براي رسيدن به مقصود خود استفاده مي‌كنند. م دعيان دروغين طريقت‌هاي عرفاني بخشي از «عنكبوتان دنيادار» كساني‌اند كه مدعي طريقت‌هاي عرفاني هستند. طريقت‌هاي روان‌شناختي و روانكاوي و ورود به حيطه علوم باطني اكنون يكي از روش‌هاي مطلوب و گرايش‌هاي موجود در جامعه به شمار مي‌آيد، مانند طريقت يوگا كه اساسا خاستگاه هندي دارد. در اين تفكر با نگرش عرفاني و مراقبه و... آرامش جان رهروان مد نظر قرار مي‌گيرد، به طوري‌كه رسيدن به موجودي خيالي و خلسه در اين مقام، بهترين روش‌ به حساب مي‌آيد و گاه با فنون هيپنوتيزم آميخته شده و آنگاه به مسائل غير اخلاقي، شيادي و... كشيده مي‌شود. مدعيان اين طريقت‌هاي عرفاني از طريق پايگاه‌هاي اينترنتي، به آموزش‌ تفكرات خود مي‌پردازند و از اين طريق مريدان خود را به تجمع در مكان‌هاي مختلف براي تشكيل جلسات روان‌شناختي و رسيدن به آرامش جمعي دعوت مي‌كنند. عوامل روي آوردن جوانان به فرقه‌هاي عرفاني كارشناسان عواملي چون: رشد مهاجرت‌ها، سفرها و ارتباطات مختلف در قالب گروه‌‌هاي فرهنگي و هنري، تبليغات بعضي از شبكه‌هاي ماهواره‌اي، رشد وبلاگ‌ها و چت‌روم‌ها با موضوعات فوق، عدم اطلاع‌رساني و آگاه‌سازي به موقع و مناسب از سوي كارشناسان فرهنگي، چهره‌ شدن عوامل مدعي و فرقه‌گرا به عنوان شخصيت‌هاي عرفاني و مقام‌هاي معنوي قائل شدن تا حد الوهيت براي آنها، ورود ادبيات مهاجر در قالب ترجمه كتاب‌هاي وارداتي، انتشار و دسترسي آسان به كتاب‌ها و موضوعاتي با مضامين عرفاني و عدم نظارت صحيح بر اين جريانات فكري و انتشار نشرياتي با موضوعات ذكرشده به وسيله عوامل مدعي و فرقه‌گرا، را دلايل روي آوردن جوانان به فرقه‌هاي عرفاني منحرف مي‌دانند. بديهي است كه بازشناسي فرهنگ غني ايراني و اسلامي و ارايه آن در قالب‌هاي جذاب مي‌تواند اولين قدم براي جلوگيري از اين پديده منحط باشد. جهل، بيماري رواني، سودجويي مالي يا شهوات جنسي؟ وقتي نگاه كلي به پديده «عنكبوتان دنيادار» بيندازيم، در خواهيم يافت كه شناخت عوامل پديدآورنده اين موضوع نيازمند تحقيقات گسترده و عميق است، كه در نظر داريم در گزارش‌ها و گفت‌وگوهايي به آن بپردازيم. بي‌شك جهل، يكي از عوامل مهم در اين ميان است؛ منظور از جهل صرفا نداشتن سواد خواندن و نوشتن نيست، بلكه نداشتن معرفت ديني است؛ مدعيان تحصيل‌كرده گواه اين موضوع هستند. همچنين قبل از صدور هر گونه حكمي درباره اين مدعيان، در وهله اول بايد از سلامت رواني اين افراد اطمينان حاصل كرد، زيرا برخي از رفتارهاي آنان اين موضوع را القاء مي‌كند كه آنان بيمارند. اخاذي‌هاي بي‌شمار و فساد اخلاقي، كه فصل مشترك و غايي اغلب اين مدعيان دروغين است، اين مسئله را پيش مي‌كشد كه سودجويي مالي و شهوات جنسي چه نقش تعيين‌كننده‌اي در بيان ادعاهاي دروغين دارد. با اين حال تكليف يك انسان مؤمن كه در معرض اين تهديدات زندگي مي‌كند چيست و چگونه مي‌تواند ايمان خود را منزه نگاه‌ دارد؟ به نظر مي‌رسد پيشه كردن «تقوا» تنها راه ممكن است. ‏

فارس

sufinews — Sun, 13 Jan 2008 12:51:18 GMT

انواع عقل در مثنوي از نظر مولانا جلال‌الدين محمد بلخي

مولانانیوز

نوشته شده توسط Admin در تاریخ ۱۳۸۶/۰۷/۲۸ (716 بار خوانده شده)

جوري ادنان وش (كارشناس ارشد زبان ادبيات فارسي، مدرس دانشگاه جامع علمي كاربردي) چکيده در مثنوي، مولانا دو نگاه کاملاً متفاوت به عقل دارد. در مواضعي آن را مي ستايد و صفت اوليائش مي شمارد و در مواضعي ديگر آن را نکوهش کرده و مردم را به دوري جستن از آن دعوت مي کند. در اين مقاله اين دو نوع متفاوت عقل مورد بحث قرار مي گيرد و اين که مولانا براي هر يک چه توصيفاتي قائل شده است بررسي مي شود. واژه هاي کليدي: عقل، عقل کلي، عقل جزئي، عقل ممدوح، عقل مذموم مقدمه: عقل قوه اي است که از ديرباز در شناخت و درک ماهيت آن کوشش شده است.

sufinews — Sun, 13 Jan 2008 12:21:18 GMT

به کدامين گناه؟

مولانیوز

نوشته شده توسط Admin در تاریخ ۱۳۸۶/۰۷/۲۸

اميد اسفندياري(معاون انجمن ايران‌شناسي) زبان شيرين فارسي در سخنوري عارفانه و صوفيانه سه امام دارد حکيم سنائي و فريد الدين عطار نيشابوري و مولانا جلال الدين بلخي. سنائي خشت اول اين عمارت را نهاد، عطار اين عمارت عارفانه را بالا برد و مولانا آن را به عروج رسانيد و راست اينست که ظهور سنائي و عطار تمهيد ظهور حضرت مولانا و باعث تخليق عظيم ترين شاهکار شاعرانه عارفانه «مثنوي معنوي» شد چنانکه بقول مولانا: عطار روح بود و سنائي دو چشم او ما از پس سنائي و عطار آمديم داستان آفرينش آدم (ع) و چگونگي هبوط او از بهشت در نوشته هاي عرفاني، به گونه اي نمادين و با تأويلاتي خاص همراه است.

sufinews — Sun, 13 Jan 2008 12:18:18 GMT

«جبرواختيار» و «قضاوقدر» در نظام فکری مولوی

نوشته شده توسط Admin در تاریخ ۱۳۸۶/۰۷/۲۸ (1059 بار خوانده شده)

دكتر قدرت‌الله خياطيان (عضو هيئت علمي دانشكده علوم انساني دانشگاه سمنان) چکيده: مسأله «جبرواختيار» و «قضاوقدر» در فرهنگ اسلامی در آيات و روايات و انديشه متکلمان و فيلسوفان و عارفان و علمای اخلاق و... مطرح شده است . مولوی ، متفکر و شاعر عارف مشهور قرن هفتم هجری ، با بهره گيری از مايه های ارزشمند قرآنی و روايی و حکايات و قصص و اقوال و آراء انديشمندان قبل از خود و نيز با استفاده از تأملات و شهود عرفانی خود ، در دفاتر مختلف مثنوی، به بحث جبرواختيار و قضاوقدر پرداخته و ابعاد و جنبه هاي گوناگون آن را تبيين نموده است. وی ضمن دفاع سخت و مستدل از آزادی و اختيار انسان.